Door Timo Koren, 21-7-‘10

Beeld: Sacha Waldman (eerste en derde foto), Antonie Robertson (tweede foto)

Met Cooler as Ekke als hitje en zijn eigen extravagante verschijning als handelsmerk lijkt rapper Jack Parow het deze zomer in Nederland te gaan maken. De Zuid-Afrikaan heeft bij platenlabel Top Notch een contract getekend en staat in het kantoor te Baarn de pers te woord. Zijn titelloze debuutalbum zal na Zuid-Afrika nu ook in Nederland verschijnen. Het succes hier eist zijn tol: tijdens zijn afgelopen mini-tour door Nederland deed hij acht shows in vier dagen. Hij oogt moe en brak. "Na elk optreden voelt het alsof ik duizend keer in mijn gezicht ben geslagen." Maar toch: "Het is het allemaal waard, er is niets dat ik liever zou doen."

De Kaapse variant van Afrikaans, één van de dertien Zuid-Afrikaanse talen, is niet de meest gangbare taal om in te rappen. Engels is de voertaal in het land van herkomst (evenals tijdens het interview met Hiphopleeft) van Zander Tyler, alias Jack Parow. “Toen ik begon met rappen was dat in de ghetto’s, met voornamelijk gekleurde mensen. Er waren een aantal die wel in het Afrikaans rapten, maar dat was hun typische slang. Telkens als ik dat ook probeerde, merkte ik dat ik met datzelfde accent rapte, terwijl ik normaal heel anders klink. Ik ergerde me daar waanzinnig aan, maar op een gegeven moment lukte het me steeds beter.”

Hij vindt het een prachtige taal. “Ik houd erg van de g-klank. Afrikaans is heel expressief en ik heb het gevoel dat ik iets veel beter duidelijk kan maken, meer dan in elke andere taal. Het klinkt wat harder en minder gepolijst dan Engels, dat is de schoonheid ervan.” Een nadeel heeft rappen in het Afrikaans wel: “Er zijn niet veel rappers om mee samen te werken. Dat heeft erin geresulteerd dat ik ook met rockbands ben gaan spelen. Ik was altijd een heavy hiphop kid; tot mijn negentiende luisterde ik niks anders. Daarna ben ik echter de jaren zestig en zeventig gaan ontdekken.” Tegenwoordig laat Parow zich live deels begeleiden door de rockband Die Heuwels Fantasties, wat kan worden gezien als een breuk met de klassieke hiphop waar hij voorheen naar luisterde.  

Toch lijkt hij mee te varen op een golf van Zuid-Afrikaanse hiphop die Europa overspoelt en die werd ingezet door de formatie Die Antwoord. “Ik was aanvankelijk ook lid van die groep, maar besloot uiteindelijk toch solo te gaan. Als je met een crew bent ben je toch minder vrij.” Beide groepen komen voort uit dezelfde Zuid-Afrikaanse subcultuur Zef. “Ik vind het altijd erg moeilijk om uit te leggen wat dat precies is. Laatst deed ik een interview in Amsterdam en toen voer er een boot voorbij met voorin een hele dikke vrouw met een witte huid en vetrollen. Ze zat daar rokend en drinkend. Dat is heel erg Zef. Veel mensen vinden het belangrijk om Gucci te dragen en te doen alsof ze rijk zijn; Zef is daar het tegenovergestelde van.”

Hij wil gelijk wat veronderstellingen rechtzetten. “Het lijkt nu iets heel cools, maar ik wil mezelf ook niet te veel met Zef associëren, omdat ik mijn hele leven al zo ben genoemd. We hebben zo veel shit over ons heen gekregen toen we jonger waren, dat ik mijn muziek niet als een viering van de Zef-cultuur zie. Ik vind het bizar dat het zo snel zo bekend is geworden. Maar je ziet het vaak bij dit soort dingen: het komt snel en het gaat snel. Daarom probeer ik er niet te veel onderdeel van te worden. Ik blijf gewoon mezelf.”

In Zuid-Afrika is zijn debuutplaat Jack Parow inmiddels goud gegaan, in Nederland verschijnt het op 13 augustus bij Top Notch. Maar: “Ik wil mezelf niet de hemel in prijzen.” Dat betekent echter niet dat hij van het succes geniet. “Mensen zien het als iets wat er van de ene op de andere dag was, maar dat is zeker niet waar. Ik ben inmiddels al negen jaar bezig. Nu pas ben ik blij dat ik ook tijdens de moeilijkere tijden heb doorgezet. Ik heb van alles gedaan om rond te komen; ik heb bij een visfabriek gewerkt, op een begraafplaats.” Geluk is zijn doorbraak zeker niet. “Een beroemde golfer zei ooit eens: ‘The more I practice, the luckier I get.’”

Een factor die zeker heeft bijgedragen aan het succes is de verschijning van Jack Parow. Hij draagt een pet met een extra lange klep, heeft een respectabele snor, een aardige pens en een broek die steevast op halfzeven hangt. “Ik wilde al zo lang ik me kan herinneren een snor. Toen ik oud genoeg was heb ik er één laten groeien. Ik denk niet dat ik hem ooit zal wegscheren.” Zijn pet is inmiddels tot zijn handelsmerk verworden. “Ik droeg altijd een pet, maar dat vond ik op een gegeven moment saai worden. Toen dacht ik: waarom maak ik hem niet langer? Ik zie mensen nu naar shows komen met eenzelfde pet, dat vind ik heel vet.”

Het sluit naadloos aan bij de curieuze ontstaansgeschiedenis van zijn artiestennaam. “Ik keek samen met vrienden naar Pirates of the Caribbean. We waren dronken. Opeens sprong ik op en schreeuwde ik: ‘Fuck Jack Sparrow, Pirate of the Caribbean, ik ben Jack Parow, pirate of the caravan park.” Zijn achternaam verwijst naar Parow, een ruige buurt in Bellville, de wijk in Kaapstad waar hij opgroeide. Hij onderkent de problemen in zijn thuisland, maar hij houdt zich er in zijn muziek niet mee bezig. “Ik wilde geen klaagalbum maken, maar iets waarbij mensen feest kunnen vieren.”

Het is te zien in de thematiek van Jack Parow. Hij vergroot de klassieke opschepperij uit tot grote proporties. Een ander thema dat veelvuldig in zijn teksten voorkomt is dronkenschap: “Ik ben zelf vaak dronken en mijn vrienden ook. Dan kijken we meestal wie met de beste oneliner op de proppen komt. Ik gebruik veel daarvan in mijn teksten. Een vriend van mij vroeg eens op een dancefeest aan een meisje bij de bar of ze voordat hij haar zou kussen, ze eerst braai-broodjes (geroosterde sandwiches voor bij de Zuid-Afrikaanse zondagmiddagbarbecue) kon maken. Dat heb ik gebruikt in een nieuwe track, Blaas Die Vuvuzela. Dat meisje moest trouwens eerst glimlachen, maar sloeg hem daarna in zijn gezicht.”

De relatie tussen de persoon en de muziek is belangrijk, benadrukt Jack Parow. “Ik denk dat daar ook de klasse van Eminem in schuilt. Eerst bracht hij The Slim Shady LP uit, wat voornamelijk een grappig album was. Daarna kwam hij met de veel persoonlijkere Marshall Mathers LP, die veel beter verkocht. Onze wereld zit in een soap-opera-mode, waarbij mensen het leuk vinden om andermans misère te horen. Wat mezelf betreft: ik ben Jack Parow niet, maar ik kan mezelf in een rol plaatsen. Dat helpt mij weer om op het podium nog uitbundiger te zijn. Toch denk ik dat de scheidslijn tussen mijn beide persoonlijkheden dunner is dan het ooit is geweest.”

Bang om een eendagsvlieg te zijn is hij niet. “In het begin, toen Cooler as Ekke zo goed werd ontvangen, had ik dat gevoel wel. Maar als ik nu naar Zuid-Afrika kijk, dan heb ik het idee dat Dans, Dans, Dans het aan het overnemen is. Nee, dat is het ook niet. Dat nummer is daar al weer passé; Ricky Louw en Ek Wens Jy Was Myne worden daar langzaamaan de populairste nummers. Cooler as Ekke is gewoon het eerste catchy nummer, but then you move forward.”