Door Thomas Heerma van Voss, 4-6-‘08

Manu’s debuutalbum De Vloek op de Overvloed verscheen vorige week bij Raen Music, het label van Blaxtar. Een interview met Manu, die best de rol van kamikazepiloot op zich wil nemen en van mening is dat de huidige beschaving haar keerpunt al is gepasseerd.

“Alles is in overvloed om ons heen. Er is aan niets gebrek. Er is zo’n excessieve welvaart dat men zich vaak zelfs gaat identificeren met de producten an sich, dus men gaat dan niet op zoek naar een eigen identiteit, maar vindt zijn of haar identiteit in de producten die men koopt. Daar heb ik op mijn plaat een beschrijving van gegeven. En vooral van de keerzijdes hiervan. Veel mensen vinden het prettig om in extreme welvaart te leven. In mijn ogen heeft dat ook schaduwzijdes en zelfs een keerpunt.”

Manu is een rapper met een duidelijke mening, die in grote trekken niet parallel loopt met de huidige gang van zaken. Hij zit er ontspannen bij in Studio K te Amsterdam-Oost. Een tweede kop koffie is besteld, de laptop is aan de kant geschoven. “Ik denk dat we ons keerpunt al voorbij zijn,” gaat de in Nederland geboren rapper verder. “Om even een metafoor aan te halen: je kan onze beschaving vergelijken met een persoon die van het Hilton afspringt en nu ergens bij de derde verdieping zweeft en steeds meer gaat beseffen dat de grond dichterbij komt en de klap hard zal zijn. Vanaf dat moment is het tijd voor iets nieuws. Op dat moment is het tijd om herboren te worden. Ik zeg niet hoe of wat er dan precies moet gebeuren: op mijn album geef ik slechts een beschrijving van wat ik zie, niets meer dan dat.”

Wat beschrijft Manu dan precies op De Vloek op de Overvloed, behalve de mindere kanten van de florerende welvaart? “Mijn album is als het ware een lofzang ter ere van onze beschaving. Ter ere van het einde en de zelfdestructiviteit van deze beschaving. Dat klinkt heel dubbel, maar dat was mijn insteek van de plaat. Als je kijkt naar andere rappers, worden er weinig conceptplaten zoals deze gemaakt.”

“Dat concept schuilt niet in de opbouw van de nummers,” licht Manu toe, “maar meer in het album als totaalplaatje. De tracklist is moeilijk om uit te leggen. Ik heb gewoon van de 28 tracks die ik heb gemaakt de 16 in mijn ogen meest geschikte, op de meest geschikte volgorde gezet, daar kan ik verder niet heel veel aan uitleggen. Daar komt veel gevoel bij kijken.”

Raen Music

In 2004 bracht Manu samen met zijn broer Neo het album Verwarring uit. Nu dus een soloalbum, maar daar ligt absoluut geen onderlinge animositeit tussen de broers aan ten grondslag. “Hierna komt misschien weer een Neo en Manu-album, maar dit album is ook niet zonder hem tot stand gekomen. Hij heeft een gastbijdrage geleverd, meegewerkt aan producties, en me onvoorwaardelijk gesteund. Sowieso zou ik dit niet een soloalbum willen noemen; muziek maak je namelijk nooit alleen.”

In tegenstelling tot het in eigen beheer uitgebrachte Verwarring verschijnt De Vloek op de Overvloed bij Raen Music, het label van Blaxtar. “Blax heb ik een paar jaar geleden ontmoet bij een of andere vakbondswedstrijd,” zegt Manu, die zijn woorden telkens zorgvuldig afweegt. “Die hadden een prijs georganiseerd voor wie het beste nummer had geschreven tegen de nieuwe plannen van het kabinet. Toen heb ik Blax gesproken en sindsdien hebben we contact gehouden. Eerst deed ik een collabo op Ozmoses, daarna hebben we een paar goede gesprekken gevoerd over mijn muziekplannen. Daarin heeft hij me altijd vertrouwen gegeven. Hij regelt nu een groot deel van de promotie van de plaat.”

Geen tv

Maar met de inhoud heeft Blaxtar weinig te maken. Deze inhoud heeft vooral betrekking op de huidige tijd en Manu's blik op de huidige maatschappij. Toch is de rapper niet iemand die het nieuws nauwlettend in de gaten houdt. “Ik heb al jaren geen televisie in huis, dus het nieuws kijken gebeurt niet. De krant lees ik sporadisch, als ik er zin in heb. Wel lees ik heel veel boeken, die me onbewust vast inspireren. Ik ben een groot fan van Rushdie, maar ik lees ook non-fictie. Ook heb ik antropologie gestudeerd aan de Vrije Universiteit. Daar ben ik nu even mee gekapt, omdat ik me volledig wilde richten op de muziek.”

Ondanks het gebrek aan nieuws en media in het algemeen heeft Manu genoeg te vertellen op De Vloek op de Overvloed. Leed op zowel persoonlijke als mondiale schaal passeert de revue, terwijl er ook aandacht is voor andere zaken in de huidige wereld. “De meeste tracks zijn gewoon verhalen die ik moest vertellen, daarvoor hoef ik het nieuws niet nauwlettend te volgen,” zegt Manu. “Er was ook niet echt een vaste werkwijze. DJ PCM, die de meeste beats heeft gedaan, had meestal al een geraamte staan voor een track, of we begonnen samen vanaf het begin. We hebben allebei heel hard gewerkt aan het arrangeren van de muziek, maar hij is uiteindelijk wel de muzikale mastermind.”

Minister President

Hoewel de muziek op De Vloek op de Overvloed niet gewoon is, valt Manu toch het meest op door zijn teksten en zijn daarbij behorende opinie. Neem de eerste clip van het album, Minister President, waarin hij onder meer zegt dat onze vrijheid niks meer dan propaganda is en dat hij niet zal rusten tot de hele beschaving is ingestort. “Dat nummer hoort denk ik het meest bij me. Het is een relatief oude song die ik herschreven heb. Het concept kwam ten tijde van het Neo en Manu-album. Maar Neo had op ’n gegeven moment moeite om het nummer nog live te performen en om het te herschrijven, terwijl ik juist vond dat er iets mee moest gebeuren. Toen ben ik er alleen mee aan de haal gegaan.”

“Ik wilde het uitbrengen omdat het over dingen gaat die te weinig worden besproken in de muziek,” gaat Manu verder. “De afgelopen zes jaar zijn er namelijk twee oorlogen door onze strot geduwd en er worden nu dagelijks mensen vermoord in Afghanistan en Irak op basis van leugens. Dat trek ik gewoon niet. Als dat onder mijn neus gebeurt, kan ik niet niks doen. Mensen die dan zeggen dat ik er gemakkelijk mee scoor, hebben ongelijk. Ik moest het verhaal kwijt, dat ontstijgt elk promotioneel praatje.”

Manu heeft meer te vertellen over Europa en Nederland dan slechts dat wat op Minister President wordt aangekaart. “Weinig Europeanen van nu kijken in de spiegel en zien waar ze vandaan komen en realiseren zich wat het inhoudt om anno 2008 zo’n cultuur te omarmen. Met een afkomst van Europese slavenmeesters, kolonisten en massamoordenaars, die zo’n drievierde van de wereld hebben gekolonialiseerd en daar enorm veel welvaart van hebben ontvangen. Dat is een erfenis waar ik mee moet dealen en op de plaat heb ik geprobeerd die recht in de ogen te kijken. Ik schets het beeld nu nogal eenzijdig, er zijn natuurlijk veel meer facetten – maar dit is in principe, globaal gezien, het plaatje voor mij als drieëntwintigjarige.”

Niks makkelijk scoren dus. Een ander gehoord kritiekpunt richting Manu is dat hij het er zich misschien wel makkelijk vanaf brengt: klagen, maar niks oplossen. Wat is de oplossing volgens hem, of anders gezegd: wat zou Manu zelf doen als hij tot minister-president benoemd zou worden? “Het eerste ding dat ik zou doen als ik de macht zou krijgen, is Nederland failliet verklaren,” zegt hij. “Dan zou ik alle gestolen gouden en gelden waar de koningin nu op broedt teruggeven aan de rechtmatige eigenaar. Dan ben je wel een aardige kamikazepiloot, maar ik zou dat dan graag willen zijn. Ik wil dan best die Japanner zijn die zichzelf tijdens de Tweede Wereldoorlog opoffert. Dat heb ik wel over voor een nieuwe wereld.”