Top Notch

Door Tom Boeije, 1-9-‘11

“2013,” grapte Rico in 2006 toen hem in interviews (KindaMuzik, State Magazine) naar zijn soloalbum werd gevraagd. Geen vage beloftes als ‘volgende herfst’, gewoon een ver in de toekomst liggend jaartal om het lastige onderwerp weg te vagen. Het tekent de houding van Rico. Enerzijds rapt hij alsof het geen enkele moeite kost, anderzijds neemt hij de tijd om zijn raps te perfectioneren. Bij die werkhouding past geen deadline, dat werkt alleen maar belemmerend. En voor je het weet is daar dan toch ineens die plaat waar iedereen zo lang naar uitkeek: DMT. Het album waarop Rico de enige rapper is (behoudens een gastoptreden van Sticks). “Noem het een solodebuut, ik noem het gewoon een gruwelijk album met Kuub,” rapt hij op Zie Me.

Natuurlijk trekt Rico de aandacht met zijn frisse raps, maar de muzikale bijdrages van Kubus zijn ook niet onbelangrijk. Zijn elektronisch georiënteerde beats vormen een aantrekkelijk landschap waarop Rico zijn taalspelletjes en verhalen kwijt kan. De rode lijn van het album bestaat uit duistere dreunen en boze bassen, met zo nu en dan een frivole toon om eentonigheid te voorkomen. Met die ingrediënten wisselt Kubus regelrechte knallers af met beats die ruimte laten voor narratieve teksten. Al met al een geschikte ondergrond voor de wilde uitspattingen van Rico, die gretig gebruikmaakt van de mogelijkheden die zijn partner hem biedt.

Zoals op opener Vrij, die drijft op een dreigend galmend geluid en bruist van de energie. Kubus’ verslavende slagen noden Rico tot lekker speelse raps (“Totale vrijheid, als vrijen op een zwoele zomernacht met je meid//Denk dan aan mij//Nee, ik maak gein”). Dergelijke tracks waar de rapper losjes met oneliners smijt worden afgewisseld met nummers waarop hij een concept uitwerkt, een verhaal vertelt of zijn persoonlijke kant laat zien. Op TBS schetst hij de situatie in een kliniek, Spookhuis is een spookverhaal en De Lift gaat over het omgaan met tegenslagen: “Vergeten dat m’n vrouwtje telefoon kreeg van d’r schoonzus//Slecht nieuws: borstkanker met uitzaaiingen//En daar sta je dan te wachten voor de haaientanden.”

Deze vanuit het perspectief van de muziekliefhebber positieve punten zijn echter slechts één kant van het verhaal. Spookhuis heeft bijvoorbeeld wel een beat met een aangename spanningsopbouw, maar Rico’s vocalen - die tegen spoken word aanzitten - vullen de dreigende sfeer niet bevredigend in. Daarnaast staan er op de eenentwintig nummers tellende plaat nog veel meer tracks die in details of zelfs in grote lijnen teleurstellen. My Level wordt afgesloten met de bijna een halve minuut lang herhaalde zin “Appel in de lunchbox”, Zeepbubbel heeft een wel erg drukke beat en veel refreintjes zijn behoorlijk melig. Misschien wel het schrijnendste voorbeeld van zo’n refreintje: “Laat maar lekker draaien//Kleine wasjes, grote wasjes//Antoinette is een schatje.” Op Antoinette vertelt Rico met zijn lenige flow over een verleidelijke vrouw, maar de verwijzing naar de wasmachine (en het nummer van Traffassi) is niet erg op zijn plaats. En wat te denken van het malle Klim de Bloem? Kubus’ pingpongbeat groeit gelukkig nog uit tot een boeiende klankencollage, maar wordt door Rico enkel opgeluisterd met het ritmisch noemen van bloemennamen en het af en toe roepen van “Klim de bloem”.

Dit soort experimenten zijn misschien te waarderen om hun durf, maar het resultaat is dat ze de aandacht afleiden van sterke producten als de hallucinerende titeltrack De Freak de Flow en Opties (met Sticks). De maffe uitbarstingen werpen hun schaduw over de minder bizarre nummers, die veel beter passen bij de statuur van Rico en Kubus. Waarom dan die melige momenten? De geijkte interpretatie is dat Rico gewoon doet wat er in hem opkomt: dat is creativiteit. Dit valt echter moeilijk te rijmen met de perfectionistische houding waar hij het vaak over heeft. Het lijkt soms meer op luiheid. Gewoon iets geks doen, een absurde kreet slaan, dan komt het wel goed. Dat is jammer, een beetje pijnlijk zelfs. Want wat is teleurstellender dan een album waarop twee artiesten elkaar aanvullen, maar waar de vocale helft even vaak irriteert? DMT (De Muziek Trip) gaat langs toppen met een bewonderenswaardig uitzicht en dalen waarin je liever even een andere kant op kijkt.

Lees hier ons interview met Rico & Kubus.